يېشىل، تۆۋەن كاربونلۇق ۋە مۇھىت ئاسرايدىغان «يەم-خەشەك كارخانىلىرىنىڭ ھەقىقىي ئىمكانىيەتلىك تەرەققىياتقا ئېرىشىشىدىكى مۇھىم ۋاسىتە».

1. يەم-خەشەك كەسپىدىكى رىقابەت مۇھىتى

دۆلەت يەم-خەشەك سانائىتىنىڭ ستاتىستىكىسىغا قارىغاندا، يېقىنقى يىللاردىن بۇيان، جۇڭگونىڭ يەم-خەشەك ئىشلەپچىقىرىش مىقدارى ئېشىۋاتقان بولسىمۇ، جۇڭگودىكى يەم-خەشەك سانائىتى كارخانىلىرىنىڭ سانى ئومۇمىي جەھەتتىن تۆۋەنلەۋاتىدۇ. بۇنىڭ سەۋەبى، جۇڭگونىڭ يەم-خەشەك سانائىتى تەدرىجىي ھالدا كەڭ كۆلەملىك يۆنىلىشتىن جىددىي يۆنىلىشكە قاراپ ئۆزگىرىۋاتىدۇ، ئىشلەپچىقىرىش تېخنىكىسى ۋە مەھسۇلات سۈپىتى ناچار، شۇنداقلا ماركا تونۇلۇشى ناچار كىچىك كارخانىلارنىڭ ئورنىنى تەدرىجىي ئېلىۋاتىدۇ. شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، رىقابەتچىلەر ۋە سانائەت قۇرۇلمىسىنىڭ ئۆزگىرىشى، ئەمگەك كۈچى ۋە خام ئەشيا تەننەرخىنىڭ ئېشىشى قاتارلىق ئامىللار تۈپەيلىدىن، يەم-خەشەك كارخانىلىرىنىڭ پايدا سەۋىيەسى تۆۋەنلەۋاتىدۇ، چوڭ تىپتىكى ئىشلەپچىقىرىش كارخانىلىرى پەقەت كەسىپ رىقابىتىدە داۋاملىق پائالىيەت قىلالايدۇ.

يەنە بىر تەرەپتىن، چوڭ ئىشلەپچىقىرىش كارخانىلىرى كۆلەم ئىقتىسادىدىن پايدىلىنىپ، كەسىپنى بىرلەشتۈرۈش پۇرسىتىنى چىڭ تۇتۇپ، بىرلەشتۈرۈش ياكى يېڭى ئىشلەپچىقىرىش بازىلىرى ئارقىلىق ئىشلەپچىقىرىش ئىقتىدارىنى كېڭەيتىپ، كەسىپنىڭ مەركەزلىشىشى ۋە ئۈنۈمىنى ئاشۇرۇپ، جۇڭگونىڭ يەم-خەشەك كەسپىنىڭ كۆلەملىشىش ۋە ئىنتېنسىفىيەلىشىشكە قاراپ تەدرىجىي ئۆزگىرىشىنى ئىلگىرى سۈرىدۇ.

2. يەم-خەشەك سانائىتى دەۋرىيلىك، رايونلۇق ۋە پەسىللىك بولىدۇ.

(1) رايونلىشىش
جۇڭگونىڭ يەم-خەشەك سانائىتىنىڭ ئىشلەپچىقىرىش رايونلىرى تۆۋەندىكى سەۋەبلەر تۈپەيلىدىن مەلۇم رايون ئالاھىدىلىكلىرىگە ئىگە: بىرىنچىدىن، جۇڭگونىڭ زېمىنى كەڭ بولۇپ، ھەر قايسى رايونلاردا تېرىلىدىغان زىرائەت تۈرلىرى ۋە دان ھوسۇلىدا زور پەرق بار. قويۇق يەم-خەشەك ۋە ئالدىن ئارىلاشتۇرۇلغان يەم-خەشەك شىمالدا زور نىسبەتنى ئىگىلەيدۇ، جەنۇبتا بولسا ئاساسلىقى ئارىلاش يەم ئىشلىتىلىدۇ؛ ئىككىنچىدىن، يەم-خەشەك سانائىتى سۇ مەھسۇلاتلىرى كەسپى بىلەن زىچ مۇناسىۋەتلىك بولۇپ، ھەر قايسى رايونلاردىكى يېمەك-ئىچمەك ئادىتى ۋە باقمىچىلىق تۈرلىرىنىڭ ئوخشىماسلىقى سەۋەبىدىن، يەم-خەشەكتە رايون پەرقىمۇ بار. مەسىلەن، دېڭىز بويى رايونلىرىدا سۇ مەھسۇلاتلىرى كەسپى ئاساسلىق ئۇسۇل بولۇپ، جۇڭگونىڭ شەرقىي شىمالى ۋە غەربىي شىمالىدا كالا ۋە قويلار ئۈچۈن بېقىلىدىغان كېۋشۈك ھايۋانلار كۆپ؛ ئۈچىنچىدىن، جۇڭگونىڭ يەم-خەشەك سانائىتىدىكى رىقابەت نىسبەتەن قاتتىق بولۇپ، ئومۇمىي پايدا نىسبىتى تۆۋەن، خام ئەشيا مۇرەككەپ ۋە كۆپ خىل، كېلىش مەنبەسى ئوخشىمايدۇ ۋە توشۇش رادىئۇسى قىسقا. شۇڭا، يەم-خەشەك سانائىتى كۆپىنچە «مىللىي زاۋۇت قۇرۇش، بىرلىككە كەلگەن باشقۇرۇش ۋە يەرلىك تىجارەت» ئەندىزىسىنى قوللىنىدۇ. قىسقىسى، جۇڭگونىڭ يەم-خەشەك سانائىتى مەلۇم رايون ئالاھىدىلىكلىرىگە ئىگە.

بېلىقچىلىق مەيدانى

(2) دەۋرىيلىك
يەم-خەشەك كەسپىگە تەسىر كۆرسىتىدىغان ئامىللار كۆپ خىل ئامىللارنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ، ئاساسلىقى كۆممىقوناق ۋە پۇرچاق قاتارلىق يەم-خەشەك كەسپىنىڭ ئالدىنقى ئېقىنىدىكى خام ئەشيالىرى ۋە دۆلەت چارۋىچىلىقى بىلەن زىچ مۇناسىۋەتلىك يەم-خەشەك كەسپىنىڭ تۆۋەن ئېقىنىدىكى خام ئەشيالىرى قاتارلىقلارنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. بۇلارنىڭ ئىچىدە ئالدىنقى ئېقىنىدىكى خام ئەشيا يەم-خەشەك كەسپىگە تەسىر كۆرسىتىدىغان ئەڭ مۇھىم ئامىللار.

يۇقىرى ئېقىندىكى كۆممىقوناق ۋە پۇرچاق قاتارلىق كۆپ مىقداردىكى خام ئەشيالارنىڭ باھاسى ئىچكى ۋە تاشقى بازارلار، خەلقئارا ۋەزىيەت ۋە مېتېئورولوگىيەلىك ئامىللارنىڭ بەلگىلىك تەۋرىنىشىگە ئۇچرايدۇ، بۇلار يەم-خەشەك كەسپىنىڭ تەننەرخىگە تەسىر كۆرسىتىدۇ ۋە كېيىن يەم-خەشەك باھاسىغا تەسىر كۆرسىتىدۇ. بۇ دېگەنلىك، قىسقا مۇددەت ئىچىدە يەم-خەشەك تەننەرخى ۋە باھاسىمۇ شۇنىڭغا ئاساسەن ئۆزگىرىدۇ. تۆۋەن ئېقىندىكى سۇ مەھسۇلاتلىرى كەسپىنىڭ زاپىسى ھايۋانات كېسەللىكلىرى ۋە بازار باھاسى قاتارلىق ئامىللارنىڭ تەسىرىگە ئۇچرايدۇ، زاپاس مىقدارى ۋە سېتىلىش مىقدارىدىمۇ بەلگىلىك دەرىجىدە تەۋرىنىش بولىدۇ، بۇ يەم-خەشەك مەھسۇلاتلىرىغا بولغان ئېھتىياجغا بەلگىلىك دەرىجىدە تەسىر كۆرسىتىدۇ. شۇڭا، قىسقا مۇددەت ئىچىدە يەم-خەشەك كەسپىدە بەلگىلىك دەۋرىيلىك ئالاھىدىلىكلەر مەۋجۇت.

قانداقلا بولمىسۇن، خەلقنىڭ تۇرمۇش سەۋىيىسىنىڭ ئۈزلۈكسىز ياخشىلىنىشىغا ئەگىشىپ، يۇقىرى سۈپەتلىك ئاقسىللىق گۆشكە بولغان ئېھتىياجمۇ ئۈزلۈكسىز ئېشىۋاتىدۇ، يەم-خەشەك كەسپى ئومۇميۈزلۈك مۇقىم تەرەققىياتنى ساقلاپ كەلدى. ئافرىقا چوشقا ۋاباسى قاتارلىق تۆۋەنكى ئېقىندىكى ھايۋانات كېسەللىكلىرى سەۋەبىدىن يەم-خەشەككە بولغان ئېھتىياجدا بەلگىلىك تەۋرىنىشلەر بولسىمۇ، ئۇزۇن مۇددەتتە، يەم-خەشەك كەسپىنىڭ ئومۇميۈزلۈك دەۋرىيلىكى كۆرۈنەرلىك ئەمەس. شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، يەم-خەشەك كەسپىنىڭ مەركەزلىشىشى تېخىمۇ ئاشتى، كەسىپتىكى باشلامچى كارخانىلار بازار ئېھتىياجىنىڭ ئۆزگىرىشىگە يېقىندىن دىققەت قىلىپ، مەھسۇلات ۋە بازار ئىستراتېگىيىسىنى پائال تەڭشەۋاتىدۇ، ھەمدە بازار ئېھتىياجىنىڭ مۇقىم ئېشىشىدىن پايدىلىنىشى مۇمكىن.

(3) پەسىللىكلىك
جۇڭگودا بايراملاردا، بولۇپمۇ باھار بايرىمى، ئەجدىھا كېمە بايرىمى، كۈز ئوتتۇرىسى بايرىمى ۋە دۆلەت بايرىمى قاتارلىق بايراملاردا كۈچلۈك مەدەنىيەت كەيپىياتى بولىدۇ. خەلقنىڭ ھەر خىل گۆشلەرگە بولغان ئېھتىياجىمۇ ئاشىدۇ. باقمىچىلىق كارخانىلىرى ئادەتتە بايراملاردا ئېھتىياجنىڭ ئېشىشىغا تاقابىل تۇرۇش ئۈچۈن زاپاس مىقدارىنى ئالدىن كۆپەيتىدۇ، بۇ بايرامدىن بۇرۇنقى يەم-خەشەككە بولغان ئېھتىياجنىڭ يۇقىرى بولۇشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ. بايرامدىن كېيىن، ئىستېمالچىلارنىڭ چارۋا، قۇش، گۆش ۋە بېلىققا بولغان ئېھتىياجى تۆۋەنلەيدۇ، پۈتكۈل سۇ مەھسۇلاتلىرى كەسپىنىڭ ئىپادىسىمۇ نىسبەتەن ئاجىز بولۇپ، يەم-خەشەككە بولغان ئېھتىياجنىڭ تۆۋەنلىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ. چوشقا يەم-خەشىكىگە نىسبەتەن، يىلنىڭ ئىككىنچى يېرىمىدا بايراملار كۆپ ئۆتكۈزۈلىدىغان بولغاچقا، ئادەتتە يەم-خەشەككە بولغان ئېھتىياج، ئىشلەپچىقىرىش ۋە سېتىشنىڭ ئەڭ يۇقىرى پەسلى بولىدۇ.

3. يەم-خەشەك سانائىتىنىڭ تەمىنلەش ۋە ئېھتىياج ئەھۋالى

دۆلەتلىك يەم-خەشەك سانائىتى ئىشخانىسى تەرىپىدىن نەچچە يىللاردىن بۇيان ئېلان قىلىنغان «جۇڭگو يەم-خەشەك سانائىتى يىلنامىسى» ۋە «مەملىكەتلىك يەم-خەشەك سانائىتى ستاتىستىكىسى» غا ئاساسلانغاندا، 2018-يىلدىن 2022-يىلغىچە، جۇڭگونىڭ سانائەت يەم-خەشەك ئىشلەپچىقىرىش مىقدارى 227 مىليون 880 مىڭ توننىدىن 302 مىليون 230 مىڭ توننىغا يەتكەن، يىللىق بىرىكمە ئېشىش نىسبىتى %7.31 بولغان.

يەم-خەشەك تۈرلىرى نۇقتىسىدىن قارىغاندا، ئارىلاشما يەمنىڭ نىسبىتى ئەڭ يۇقىرى بولۇپ، نىسبەتەن تېز ئېشىش يۈزلىنىشىنى ساقلايدۇ. 2022-يىلغا كەلگەندە، ئارىلاشما يەم-خەشەك ئىشلەپچىقىرىشنىڭ ئومۇمىي يەم-خەشەك ئىشلەپچىقىرىشتىكى نىسبىتى %93.09 بولۇپ، ئېشىش يۈزلىنىشىنى كۆرسىتىپ بېرىدۇ. بۇ جۇڭگونىڭ سۇ مەھسۇلاتلىرى كەسپىنىڭ كېڭىيىش جەريانى بىلەن زىچ مۇناسىۋەتلىك. ئادەتتە، چوڭ تىپتىكى سۇ مەھسۇلاتلىرى كارخانىلىرى ئومۇميۈزلۈك ۋە بىۋاسىتە يەم-خەشەك ماتېرىياللىرىنى سېتىۋېلىشقا مايىل، كىچىك تىپتىكى دېھقانلار بولسا ئالدىن ئارىلاشتۇرۇلغان يەم-خەشەك ياكى قويۇق يەم-خەشەك سېتىۋېلىپ، ئۇلارنى پىششىقلاپ ئىشلەپ، ئۆزلىرىنىڭ يەم-خەشەكلىرىنى ئىشلەپچىقىرىش ئارقىلىق دېھقانچىلىق چىقىمىنى تېجەيدۇ. بولۇپمۇ ئافرىقىدا چوشقا قىزىتمىسى تارقالغاندىن كېيىن، چوشقا فېرمىلىرىنىڭ بىئولوگىيىلىك بىخەتەرلىكىنى تېخىمۇ كاپالەتلەندۈرۈش ئۈچۈن، چوشقا بېقىش كارخانىلىرى ئالدىن ئارىلاشتۇرۇلغان يەم-خەشەك ۋە قويۇق ماتېرىياللارنى سېتىۋېلىشنىڭ ئورنىغا، بىر بېكەتلىك ئۇسۇلدا چوشقا تەييارلاش مەھسۇلاتلىرىنى سېتىۋېلىشقا مايىل.

چوشقا يەم-خەشىكى ۋە قۇش يەم-خەشىكى جۇڭگونىڭ يەم-خەشەك مەھسۇلاتلىرى قۇرۇلمىسىدىكى ئاساسلىق تۈرلەر. دۆلەتلىك يەم-خەشەك سانائىتى ئىشخانىسى تەرىپىدىن نەچچە يىللاردىن بۇيان ئېلان قىلىنغان «جۇڭگو يەم-خەشەك سانائىتى يىلنامىسى» ۋە «مەملىكەتلىك يەم-خەشەك سانائىتى ستاتىستىكا سانلىق مەلۇماتلىرى» غا ئاساسلانغاندا، 2017-يىلدىن 2022-يىلغىچە جۇڭگودىكى ھەر خىل باقمىچىلىق تۈرلىرىدىكى يەم-خەشەك تۈرلىرىنىڭ مەھسۇلات مىقدارى.

پۇرچاق

4. يەم-خەشەك سانائىتىنىڭ تېخنىكىلىق سەۋىيىسى ۋە ئالاھىدىلىكلىرى

يەم-خەشەك سانائىتى ھەمىشە زامانىۋى دېھقانچىلىقنىڭ مۇھىم تەركىبىي قىسمى بولۇپ، يېڭىلىق يارىتىش ئارقىلىق چارۋىچىلىق كەسپى زەنجىرىنىڭ ئۆزگىرىشى ۋە دەرىجىسىنى ئۆستۈرۈشكە رەھبەرلىك قىلىپ كەلدى. سانائەت، ئاكادېمىك ۋە تەتقىقاتنىڭ تىرىشچانلىقى بىلەن، يەم-خەشەك سانائىتى فورمۇلا يېڭىلىق يارىتىش، ئېنىق ئوزۇقلۇق ۋە ئانتىبىئوتىك ئورنىنى ئېلىش قاتارلىق ساھەلەردە يېزا ئىگىلىكىنىڭ ئىمكانقەدەر داۋاملىق تەرەققىياتىنى ئىلگىرى سۈردى. شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، ئۇ ئىشلەپچىقىرىش ئۈسكۈنىلىرى ۋە جەريانلىرىدا يەم-خەشەك كەسپىنىڭ ئۇچۇرلىشىشى ۋە ئەقلىي ئىقتىدارىنى ئىلگىرى سۈرۈپ، يەم-خەشەك كەسپى زەنجىرىنى رەقەملىك تېخنىكا بىلەن كۈچەيتتى.

(1) يەم-خەشەك فورمۇلاسىنىڭ تېخنىكىلىق سەۋىيىسى
يېزا ئىگىلىكىنى زامانىۋىلاشتۇرۇشنىڭ تېزلىشىشى ۋە يەم-خەشەك تەتقىقاتىنىڭ چوڭقۇرلىشىشىغا ئەگىشىپ، يەم-خەشەكنىڭ فورمۇلا قۇرۇلمىسىنى ئەلالاشتۇرۇش يەم-خەشەك ئىشلەپچىقىرىش كارخانىلىرىنىڭ يادرولۇق رىقابەت كۈچىگە ئايلاندى. يېڭى يەم-خەشەك تەركىبلىرى ۋە ئۇلارنىڭ ئورنىنى ئېلىش تەتقىقاتى كەسىپنىڭ تەرەققىيات يۆنىلىشىگە ئايلىنىپ، يەم-خەشەك فورمۇلا قۇرۇلمىسىنىڭ كۆپ خىللىشىشى ۋە ئېنىق ئوزۇقلۇققا ئېرىشىشىنى ئىلگىرى سۈردى.

يەم-خەشەك تەننەرخى باقمىچىلىق تەننەرخىنىڭ ئاساسلىق تەركىبىي قىسمى بولۇپ، كۆممىقوناق ۋە پۇرچاق ئۇنى قاتارلىق كۆپ مىقداردىكى خام ئەشيالارمۇ يەم-خەشەك تەننەرخىنىڭ ئاساسلىق تەركىبىي قىسمى. كۆممىقوناق ۋە پۇرچاق ئۇنى قاتارلىق يەم-خەشەك خام ئەشيالىرىنىڭ باھاسىنىڭ ئۆزگىرىشى ۋە ئاساسلىقى پۇرچاق ئىمپورتىغا تايىنىش سەۋەبىدىن، يەم-خەشەك خام ئەشياسىنىڭ ئورنىنى ئالىدىغان نەرسىلەرنى تېپىش كارخانىلارنىڭ تەتقىقات يۆنىلىشىگە ئايلاندى. يەم-خەشەك كارخانىلىرى ئورنىنى ئالىدىغان خام ئەشيا ئىشلەپچىقىرىش رايونلىرى ۋە يەم-خەشەك كارخانىلىرىنىڭ جۇغراپىيىلىك ئەۋزەللىكىگە ئاساسەن، ھەر خىل ئورنىنى ئالىدىغان ھەل قىلىش چارىلىرىنى قوللىنىشقا بولىدۇ. ئانتىبىئوتىك ئورنىنى ئالماشتۇرۇش جەھەتتە، تېخنىكىنىڭ تەرەققىي قىلىشىغا ئەگىشىپ، ئۆسۈملۈك ئېفىرلىق مايلىرى، پروبىئوتىكلار، ئېنزىم تەييارلاش دورىلىرى ۋە پروبىئوتىكلارنى قوللىنىش بارغانسېرى كۆپىيىۋاتىدۇ. شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، سانائەت كارخانىلىرىمۇ ئانتىبىئوتىك ئورنىنى ئالىدىغان بىرىكمە لايىھەلەر ئۈستىدە ئۈزلۈكسىز تەتقىقات ئېلىپ بېرىپ، قوشۇمچە بىرىكمىلەر ئارقىلىق يەم-خەشەك ئوزۇقلۇقلىرىنىڭ ھەر جەھەتتىن سۈمۈرۈلۈشىنى ئىلگىرى سۈرۈپ، ياخشى ئورنىنى ئالىدىغان ئۈنۈمگە ئېرىشىۋاتىدۇ.

ھازىر، بۇ ساھەدىكى ئالدىنقى قاتاردىكى يەم-خەشەك كارخانىلىرى كۆپ مىقداردا خام ئەشيا ئورنىنى ئالماشتۇرۇش ساھەسىدە زور ئىلگىرىلەشلەرنى قولغا كەلتۈردى، ھەمدە خام ئەشيا ئورنىنى ئالماشتۇرۇش ئارقىلىق خام ئەشيا باھاسىنىڭ ئۆزگىرىشىگە ئۈنۈملۈك ئىنكاس قايتۇرالايدۇ؛ مىكروبقا قارشى قوشۇمچە ماددىلارنى ئىشلىتىش ئىلگىرىلەشلەرگە ئېرىشتى، ئەمما ئەڭ ياخشى يەم-خەشەك ئوزۇقلۇقىغا ئېرىشىش ئۈچۈن قوشۇمچە ماددىلار ياكى ئاخىرقى يەمنىڭ بىرىكمىسىنى تەڭشەش مەسىلىسى يەنىلا مەۋجۇت.

يەم-زەررىچىلەر-1

5. يەم-خەشەك سانائىتىنىڭ تەرەققىيات يۈزلىنىشى

(1) يەم-خەشەك سانائىتىنىڭ كۆلىمى ۋە جىددىي ئۆزگىرىشى ۋە يېڭىلىنىشى
ھازىر يەم-خەشەك كەسپىدىكى رىقابەت بارغانسېرى كەسكىنلىشىۋاتىدۇ، چوڭ يەم-خەشەك پىششىقلاپ ئىشلەش كارخانىلىرى يەم-خەشەك فورمۇلاسىنى تەتقىق قىلىش ۋە تەرەققىي قىلدۇرۇش، خام ئەشيا سېتىۋېلىش تەننەرخىنى كونترول قىلىش، يەم-خەشەك مەھسۇلاتلىرىنىڭ سۈپىتىنى كونترول قىلىش، سېتىش ۋە ماركا سىستېمىسى قۇرۇلۇشى ۋە كېيىنكى مۇلازىمەتلەردە كۆرۈنەرلىك رىقابەت ئۈستۈنلۈكىنى نامايان قىلدى. 2020-يىلى 7-ئايدا، يۇقۇمغا قارشى تۇرۇش قانۇنىنىڭ ئومۇميۈزلۈك يولغا قويۇلۇشى ۋە كۆممىقوناق ۋە پۇرچاق ئۇنى قاتارلىق چوڭ يەم-خەشەك خام ئەشيالىرىنىڭ باھاسىنىڭ ئۈزلۈكسىز ئۆرلىشى كىچىك ۋە ئوتتۇرا تىپتىكى يەم-خەشەك پىششىقلاپ ئىشلەش كارخانىلىرىغا ئېغىر تەسىر كۆرسەتتى، بۇ كەسىپنىڭ ئومۇمىي پايدا نىسبىتى تۆۋەنلەۋاتىدۇ، كىچىك ۋە ئوتتۇرا تىپتىكى يەم-خەشەك كارخانىلىرىنىڭ ياشاش بوشلۇقى ئۈزلۈكسىز قىسىلىپ قالدى. كىچىك ۋە ئوتتۇرا تىپتىكى يەم-خەشەك پىششىقلاپ ئىشلەش كارخانىلىرى بازاردىن تەدرىجىي چېكىنىپ، چوڭ كارخانىلار بارغانسېرى كۆپ بازار بوشلۇقىنى ئىگىلەيدۇ.

(2) فورمۇلالارنى ئۈزلۈكسىز ئەلالاشتۇرۇش
سانائەتتىكى خام ئەشيانىڭ فۇنكسىيەسىگە بولغان تونۇشنىڭ ئېشىشى ۋە تۆۋەن ئېقىندىكى باقمىچىلىق سانلىق مەلۇمات ئامبىرىنىڭ ئۈزلۈكسىز ياخشىلىنىشىغا ئەگىشىپ، يەم-خەشەك كارخانىلىرى فورمۇلاسىنىڭ توغرىلىقى ۋە خاسلاشتۇرۇلۇشى ئۈزلۈكسىز ياخشىلىنىۋاتىدۇ. شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، ئىجتىمائىي ۋە ئىقتىسادىي مۇھىت ۋە كىشىلەرنىڭ ئىستېمال ئېھتىياجىنىڭ ئېشىشى يەم-خەشەك فورمۇلا كارخانىلىرىنى فورمۇلا تۈزگەندە تۆۋەن كاربونلۇق مۇھىت ئاسراش، گۆش سۈپىتىنى ياخشىلاش ۋە قوشۇمچە ئىقتىدارلىق تەركىبلەرنى ئويلىشىشقا ئۈندىمەكتە. تۆۋەن ئاقسىللىق يېمەك-خەشەك، ئىقتىدارلىق يەم-خەشەك ۋە باشقا يەم-خەشەك مەھسۇلاتلىرى ئۈزلۈكسىز بازارغا سېلىنماقتا، فورمۇلالارنىڭ ئۈزلۈكسىز ئەلالاشتۇرۇلۇشى يەم-خەشەك كەسپىنىڭ كەلگۈسى تەرەققىيات يۆنىلىشىنى ئىپادىلەيدۇ.

(3) يەم-خەشەك خام ئەشياسىنىڭ كاپالەت ئىقتىدارىنى يۇقىرى كۆتۈرۈش ۋە يەم-خەشەك تەننەرخىنى كونترول قىلىش
سانائەت يەم-خەشەك خام ئەشياسى ئاساسلىقى ئېنېرگىيە خام ئەشياسى كۆممىقوناق ۋە ئاقسىل خام ئەشياسى پۇرچاق ئۇنىنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. يېقىنقى يىللاردىن بۇيان، جۇڭگونىڭ تېرىقچىلىق كەسپىنىڭ قۇرۇلمىسى تەدرىجىي تەڭشىلىپ، يەم-خەشەك خام ئەشياسىنىڭ ئۆزىنى تەمىنلەش ئىقتىدارى مەلۇم دەرىجىدە ياخشىلاندى. قانداقلا بولمىسۇن، جۇڭگونىڭ ئاقسىل يەم-خەشەك خام ئەشياسى ئاساسلىقى ئىمپورتقا تايىنىدىغان ھازىرقى ئەھۋالى يەنىلا مەۋجۇت بولۇپ، خەلقئارا ۋەزىيەتنىڭ ئېنىقسىزلىقى يەم-خەشەك كەسپىنىڭ خام ئەشياغا كاپالەتلىك قىلىش ئىقتىدارىغا تېخىمۇ يۇقىرى تەلەپلەرنى قويدى. يەم-خەشەك خام ئەشياسىغا كاپالەتلىك قىلىش ئىقتىدارىنى ئۆستۈرۈش يەم-خەشەك باھاسى ۋە سۈپىتىنى مۇقىملاشتۇرۇشنىڭ مۇقەررەر تاللىشى.

جۇڭگونىڭ تېرىقچىلىق كەسپىنىڭ قۇرۇلمىلىق تەڭشىلىشىنى ئىلگىرى سۈرۈش ۋە ئۆزىنى تەمىنلەش ئىقتىدارىنى ئوتتۇراھال ئۆستۈرۈش بىلەن بىر ۋاقىتتا، يەم-خەشەك كەسپى ئىمپورت قىلىنغان تۈرلەر ۋە ئاقسىل يەم-خەشەك خام ئەشيا مەنبەلىرىنى كۆپ خىللاشتۇرۇشنى ئىلگىرى سۈرىدۇ، مەسىلەن، «بىر بەلباغ، بىر يول» بويىدىكى ئەتراپتىكى دۆلەتلەر ۋە باشقا دۆلەتلەرنىڭ تەمىنلەش ئىقتىدارىنى پائال تەكشۈرۈش ئارقىلىق تەمىنلەش زاپىسىنى موللاشتۇرۇش، تۇخۇم ئېقى يەم-خەشەك خام ئەشياسىنىڭ تەمىنلەش ۋە ئېھتىياج ئەھۋالىنى نازارەت قىلىش، باھالاش ۋە ئالدىن ئاگاھلاندۇرۇشنى كۈچەيتىش، ھەمدە خام ئەشيا ئىمپورت سۈرئىتىنى ئىگىلەش ئۈچۈن تاموژنا بېجى، مىقدار تەڭشەش ۋە باشقا مېخانىزملاردىن تولۇق پايدىلىنىش. شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، بىز يېڭى يەم-خەشەك ئوزۇقلۇق تۈرلىرىنى دۆلەت ئىچىدە تەشۋىق قىلىش ۋە قوللىنىشنى ئۈزلۈكسىز كۈچەيتىمىز، يەم-خەشەك فورمۇلاسىغا قوشۇلغان ئاقسىل خام ئەشياسىنىڭ نىسبىتىنى تۆۋەنلىتىشنى ئىلگىرى سۈرىمىز؛ خام ئەشيا ئورنىنى ئالماشتۇرۇش تېخنىكىسى زاپىسىنى كۈچەيتىپ، يەم-خەشەك سۈپىتىگە كاپالەتلىك قىلىش ئاساسىدا خام ئەشيا ئورنىنى ئالماشتۇرۇش ئۈچۈن بۇغداي، ئارپا قاتارلىقلارنى ئىشلىتىمىز. ئەنئەنىۋى كۆپ مىقداردىكى خام ئەشيالاردىن باشقا، يەم-خەشەك كەسپى يېزا ئىگىلىك ۋە قوشۇمچە بايلىقلىرىنىڭ يەم-خەشەك ئىشلىتىش يوشۇرۇن كۈچىنى داۋاملىق جارى قىلدۇرماقتا، مەسىلەن، تاتلىق بەرەڭگە ۋە كاساۋا قاتارلىق زىرائەتلەرنىڭ، شۇنداقلا مېۋە-چېۋە، پىياز ۋە ئاساسىي ماتېرىياللار قاتارلىق يېزا ئىگىلىك قوشۇمچە مەھسۇلاتلىرىنىڭ قۇرۇتۇلۇشى ۋە قۇرۇتۇلۇشىنى قوللاش؛ مايلىق ئۇرۇق پىششىقلاپ ئىشلەشنىڭ قوشۇمچە مەھسۇلاتلىرىغا بىئولوگىيىلىك ئېچىتىش ۋە فىزىكىلىق زەھەرسىزلەندۈرۈش ئېلىپ بېرىش ئارقىلىق، دېھقانچىلىق ۋە قوشۇمچە بايلىقلاردىكى ئوزۇقلۇققا قارشى ماددىلارنىڭ مىقدارى ئۈزلۈكسىز ئازايتىلىدۇ، ئاقسىل سۈپىتى ياخشىلىنىدۇ، ئاندىن سانائەت ئىشلەپچىقىرىشىغا قولايلىق يەم-خەشەك خام ئەشياسىغا ئايلاندۇرۇلىدۇ، يەم-خەشەك خام ئەشياسىنىڭ كاپالەت ئىقتىدارىنى ئومۇميۈزلۈك ئۆستۈرىدۇ.

(4) «مەھسۇلات+مۇلازىمەت» يەم-خەشەك كارخانىلىرىنىڭ ئاساسلىق رىقابەت كۈچىنىڭ بىرىگە ئايلىنىدۇ
يېقىنقى يىللاردىن بۇيان، يەم-خەشەك كەسپىدىكى تۆۋەنكى ئېقىندىكى سۇ مەھسۇلاتلىرى كەسپى قۇرۇلمىسى ئۈزلۈكسىز ئۆزگىرىپ كەلدى، بەزى ئەركىن باقمىچىلىق دېھقانلار ۋە كىچىك سۇ مەھسۇلاتلىرى كارخانىلىرى ئاستا-ئاستا ئوتتۇراھال كۆلەمدىكى زامانىۋى ئائىلە دېھقانچىلىق مەيدانلىرىغا ئۆرلىدى ياكى بازاردىن چېكىندى. يەم-خەشەك كەسپىنىڭ تۆۋەنكى ئېقىندىكى كۆلىمى كېڭىيىش يۈزلىنىشىنى كۆرسىتىپ بېرىۋاتىدۇ، زامانىۋى ئائىلە دېھقانچىلىق مەيدانلىرىنى ئۆز ئىچىگە ئالغان چوڭ تىپتىكى سۇ مەھسۇلاتلىرى كەسپىنىڭ بازار ئۈلۈشى ئاستا-ئاستا كېڭىيىۋاتىدۇ. «مەھسۇلات+مۇلازىمەت» دېگەنلىك كارخانىلارنىڭ خېرىدارلارنىڭ ئېھتىياجىغا ئاساسەن ئۇلارنىڭ شەخسىي ئېھتىياجىنى قاندۇرىدىغان مەھسۇلاتلارنى مەخسۇس ئىشلەپچىقىرىش ۋە تەمىنلەشنى كۆرسىتىدۇ. تۆۋەنكى ئېقىندىكى سۇ مەھسۇلاتلىرى كەسپىنىڭ بارغانسېرى مەركەزلىشىشىگە ئەگىشىپ، خاسلاشتۇرۇلغان مودېللار تۆۋەنكى ئېقىندىكى چوڭ تىپتىكى سۇ مەھسۇلاتلىرى كەسپى خېرىدارلىرىنى جەلپ قىلىشنىڭ مۇھىم ۋاسىتىسىگە ئايلاندى.

مۇلازىمەت جەريانىدا، يەم-خەشەك كارخانىلىرى بىر خېرىدارنىڭ ئۈسكۈنە ئەسلىھەلىرى، چوشقا پادىسىنىڭ گېنى ۋە سالامەتلىك ئەھۋالىغا ئاساسەن، ئوزۇقلۇقنى ئۈزلۈكسىز تەڭشەش ۋە ئەلالاشتۇرۇش ۋە يەرلىك باشقۇرۇشنى ئۆز ئىچىگە ئالغان ئۆزگىچە مەھسۇلات مۇلازىمەت پىلانىنى تۈزىدۇ. يەم-خەشەك مەھسۇلاتىدىن باشقا، بۇ پىلانغا مۇناسىۋەتلىك كۇرسلار، تەربىيەلەش ۋە مەسلىھەت بېرىش قاتارلىقلار بىلەن بىللە بولۇشى كېرەك، بۇ ئارقىلىق تۆۋەنكى ئېقىمدىكى باقمىچىلىق خېرىدارلىرىغا يۇمشاق دېتال ۋە ئۈسكۈنىلەردىن ئومۇميۈزلۈك ئۆزگىرىش، يەم-خەشەك، يۇقۇمنىڭ ئالدىنى ئېلىش، كۆپەيتىش، دېزىنفېكسىيە، ساقلىقنى ساقلاش، كېسەللىكلەرنىڭ ئالدىنى ئېلىش ۋە كونترول قىلىش، شۇنداقلا چىقىندى سۇنى بىر تەرەپ قىلىش باسقۇچلىرىنى يېڭىلاشقا ياردەم بېرىلىدۇ.

كەلگۈسىدە، يەم-خەشەك شىركەتلىرى ھەر خىل ئىشلەتكۈچىلەرنىڭ ئېھتىياجى ۋە ھەر خىل مەزگىلدىكى قىيىنچىلىق نۇقتىلىرىغا ئاساسەن جانلىق ھەل قىلىش چارىلىرى بىلەن تەمىنلەيدۇ. شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، كارخانىلار ئىشلەتكۈچىلەرنىڭ سانلىق مەلۇماتلىرىدىن پايدىلىنىپ، ئۆزلىرىنىڭ سانلىق مەلۇمات ئامبىرىنى قۇرۇپ، ئوزۇقلۇق تەركىبى، يەم-خەشەك ئۈنۈمى ۋە باقمىچىلىق مۇھىتى قاتارلىق ئۇچۇرلارنى توپلايدۇ، دېھقانلارنىڭ ئېھتىياجى ۋە ئەمەلىي ئېھتىياجىنى تېخىمۇ ياخشى تەھلىل قىلىدۇ ھەمدە يەم-خەشەك كارخانىلىرىنىڭ خېرىدارلارغا بولغان قىزىقىشىنى ئاشۇرىدۇ.

(5) يۇقىرى سۈپەتلىك ئاقسىل ۋە ئىقتىدارلىق چارۋا ۋە قۇش مەھسۇلاتلىرىغا بولغان ئېھتىياج داۋاملىق ئاشماقتا
جۇڭگو ئاھالىلىرىنىڭ تۇرمۇش سەۋىيەسىنىڭ ياخشىلىنىشىغا ئەگىشىپ، كالا گۆشى، قوي گۆشى، بېلىق ۋە قىسقۇچپاقا گۆشى، ئورۇق چوشقا گۆشى قاتارلىق يۇقىرى سۈپەتلىك ئاقسىل ۋە ئىقتىدارلىق چارۋا ۋە قۇش مەھسۇلاتلىرىغا بولغان ئېھتىياج يىلدىن-يىلغا ئېشىپ كەلدى. دوكلات مەزگىلىدە، جۇڭگودا كېپەك ھايۋانلارنىڭ يەم-خەشىكى ۋە سۇ يەم-خەشىكى ئىشلەپچىقىرىش مىقدارى ئۈزلۈكسىز ئېشىپ، يۇقىرى ئېشىش سۈرئىتىنى ساقلاپ كەلدى.

(6) بىئولوگىيىلىك يەم-خەشەك جۇڭگودىكى ئىستراتېگىيىلىك يېڭىدىن گۈللىنىۋاتقان كەسىپلەرنىڭ بىرى
بىئولوگىيىلىك يەم-خەشەك جۇڭگودىكى ئىستراتېگىيىلىك يېڭىدىن گۈللىنىۋاتقان كەسىپلەرنىڭ بىرى. بىئولوگىيىلىك يەم-خەشەك دېگەندە، ئېچىتىش قۇرۇلۇشى، ئېنزىم قۇرۇلۇشى ۋە ئاقسىل قۇرۇلۇشى قاتارلىق بىئوتېخنىكا تېخنىكىلىرى ئارقىلىق تەرەققىي قىلدۇرۇلغان يەم-خەشەك مەھسۇلاتلىرى، مەسىلەن، ئېچىتىلغان يەم-خەشەك، ئېنزىملىق يەم-خەشەك ۋە بىئولوگىيىلىك يەم-خەشەك قوشۇمچە ماتېرىياللىرى قاتارلىقلار بار. ھازىر، يەم-خەشەك كەسپى ئومۇميۈزلۈك يۇقۇمغا قارشى تۇرۇش تەدبىرلىرى دەۋرىگە كىردى، ئەنئەنىۋى يەم-خەشەك خام ئەشياسىنىڭ باھاسى يۇقىرى، ئافرىقا چوشقا تېشى ۋە باشقا كېسەللىكلەرنىڭ نورماللىشىشىغا ئەگىشىپ. يەم-خەشەك ۋە سۇ مەھسۇلاتلىرى كەسپى دۇچ كېلىۋاتقان بېسىم ۋە خىرىسلار كۈندىن-كۈنگە ئېشىپ كېتىۋاتىدۇ. بىئولوگىيىلىك ئېچىتىلغان يەم-خەشەك مەھسۇلاتلىرى يەم-خەشەك بايلىقىنى تەرەققىي قىلدۇرۇشنى ئىلگىرى سۈرۈش، يەم-خەشەك ۋە چارۋا مەھسۇلاتلىرىنىڭ بىخەتەرلىكىگە كاپالەتلىك قىلىش ۋە ئېكولوگىيەلىك مۇھىتنى ياخشىلاش قاتارلىق ئەۋزەللىكلىرى سەۋەبىدىن، چارۋىچىلىق ساھەسىدە دۇنياۋى تەتقىقات ۋە قوللىنىش نۇقتىسىغا ئايلاندى.

يېقىنقى يىللاردىن بۇيان، بىئولوگىيىلىك يەم-خەشەك سانائىتى زەنجىرىدىكى يادرولۇق تېخنىكىلار تەدرىجىي ئورنىتىلدى، باكتېرىيە كۆپەيتىش، يەم-خەشەك ئېچىتىش جەريانى، پىششىقلاش ئۈسكۈنىلىرى، قوشۇمچە ئوزۇقلۇق فورمۇلاسى ۋە گۆڭ بىر تەرەپ قىلىش قاتارلىق ساھەلەردە بۆسۈشلەر قولغا كەلتۈرۈلدى. كەلگۈسىدە، ئانتىبىئوتىكلارنى چەكلەش ۋە ئۇلارنىڭ ئورنىنى ئېلىش ئارقا كۆرۈنۈشىدە، بىئولوگىيىلىك يەمنىڭ تەرەققىياتى تېخىمۇ تېز بولىدۇ. شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، يەم-خەشەك سانائىتى ئېچىتىلغان يەم-خەشەك ئوزۇقلۇقى ۋە ئۇنىڭغا ماس كېلىدىغان ئۈنۈمنى باھالاش سىستېمىسىنىڭ ئاساسىي سانلىق مەلۇمات ئامبىرىنى قۇرۇشى، بىئوتېخنىكا تېخنىكىسىنى دىنامىك كۆزىتىش ئۈچۈن ئىشلىتىشى ۋە تېخىمۇ ئۆلچەملەشكەن بىئولوگىيىلىك يەم-خەشەك ئىشلەپچىقىرىش جەريانلىرى ۋە جەريانلىرى بىلەن قوراللىنىشى كېرەك.

(7) يېشىل، مۇھىت ئاسرايدىغان ۋە ئىمكانقەدەر ئۇزاققىچە داۋاملىشىدىغان تەرەققىيات
«14-بەش يىللىق پىلان» يەنە بىر قېتىم «يېشىل تەرەققىياتنى ئىلگىرى سۈرۈش ۋە ئىنسانلار بىلەن تەبىئەتنىڭ ئىناق بىللە ياشىشىنى ئىلگىرى سۈرۈش» كەسىپ تەرەققىيات پىلانىنى ئېنىقلاشتۇردى. دۆلەت ئىشلىرى مەھكىمىسى ئېلان قىلغان «يېشىل ۋە تۆۋەن كاربونلۇق ئايلانما تەرەققىيات ئىقتىساد سىستېمىسىنى قۇرۇش ۋە ياخشىلاشنى تېزلىتىش توغرىسىدىكى يېتەكچى پىكىر»دىمۇ يېشىل ۋە تۆۋەن كاربونلۇق ئايلانما تەرەققىيات ئىقتىساد سىستېمىسىنى قۇرۇش ۋە ياخشىلاش جۇڭگونىڭ بايلىق، مۇھىت ۋە ئېكولوگىيە مەسىلىلىرىنى ھەل قىلىشنىڭ ئاساسىي ئىستراتېگىيەسى ئىكەنلىكى كۆرسىتىلدى. «يېشىل، تۆۋەن كاربونلۇق ۋە مۇھىت ئاسرايدىغان» يەم-خەشەك كارخانىلىرىنىڭ ھەقىقىي ئىمكانىيەتلىك تەرەققىياتقا ئېرىشىشىدىكى مۇھىم ۋاسىتە بولۇپ، كەلگۈسىدە يەم-خەشەك كەسپى داۋاملىق دىققەت قىلىدىغان ساھەلەرنىڭ بىرى. سۇ مەھسۇلاتلىرى دېھقانچىلىق مەيدانلىرىنىڭ بىر تەرەپ قىلىنمىغان بۇلغىنىش مەنبەلىرى مۇھىتقا بەلگىلىك دەرىجىدە سەلبىي تەسىر كۆرسىتىدۇ، سۇ مەھسۇلاتلىرى دېھقانچىلىق مەيدانلىرىدىكى ئاساسلىق بۇلغىنىش مەنبەسى ھايۋانلارنىڭ تەرەتلىرى بولۇپ، ئۇنىڭ تەركىبىدە ئاممىياك ۋە ھىدروگېن سۇلفىد قاتارلىق كۆپ مىقداردا زىيانلىق ماددىلار بار. يۇقىرىدا تىلغا ئېلىنغان زىيانلىق ماددىلار سۇ ۋە تۇپراقنى ئېكولوگىيە سىستېمىسى ئارقىلىق بۇلغىيدۇ، شۇنداقلا ئىستېمالچىلارنىڭ سالامەتلىكىگە تەسىر كۆرسىتىشى مۇمكىن. ھايۋانات يەم-خەشەكنىڭ مەنبەسى بولۇش سۈپىتى بىلەن، سۇ مەھسۇلاتلىرىنىڭ بۇلغىنىشىنى ئازايتىشتىكى مۇھىم تۈگۈن. كەسىپتىكى باشلامچى يەم-خەشەك شىركەتلىرى ئىلمىي ۋە تەڭپۇڭ ئوزۇقلۇق ماسلاشتۇرۇش سىستېمىسىنى پائال لايىھىلەپ، يەم-خەشەككە ئۆسۈملۈك ئېفىرلىق مايلىرى، ئېنزىم دورىلىرى ۋە مىكروئېكولوگىيىلىك دورىلارنى قوشۇش ئارقىلىق ھايۋان يەم-خەشەكنىڭ ھەزىم بولۇشىنى ياخشىلايدۇ، شۇ ئارقىلىق تەرەت، ئاممىياك ۋە فوسفور قاتارلىق مۇھىتقا تەسىر كۆرسىتىدىغان ماددىلارنىڭ قويۇپ بېرىلىشىنى ئازايتىدۇ. كەلگۈسىدە، يەم-خەشەك كارخانىلىرى يېشىل، تۆۋەن كاربونلۇق ۋە تەننەرخنى كونترول قىلىش ئوتتۇرىسىدىكى تەڭپۇڭلۇقنى تېپىپ، ئىلغار بىئوتېخنىكا تېخنىكىسىنى تەتقىق قىلىش ۋە تەرەققىي قىلدۇرۇش ئۈچۈن كەسپىي تەتقىقات گۇرۇپپىلىرىنى قۇرۇشنى داۋاملاشتۇرىدۇ.


ئېلان قىلىنغان ۋاقىت: 2023-يىلى 11-ئاينىڭ 10-كۈنى